ಎಫ್.ಐ.ಆರ್ (FIR - First Information Report)
"ಬೆಂಕಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹೊಗೆ ಆಡಲ್ಲ, ಎಫ್ಐಆರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಕೇಸ್ ಆಗಲ್ಲ!"
ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಹೀರೋ "ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್, ಎಫ್ಐಆರ್ ಬರೀರಿ" ಅಂತ ಡೈಲಾಗ್ ಹೊಡೆಯೋದನ್ನ ನೋಡಿರ್ತೀರಾ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಎಫ್ಐಆರ್ ಅಂದ್ರೆ ಏನು? ಅದು ಯಾಕೆ ಅಷ್ಟು ಪವರ್ಫುಲ್? ಎಫ್ಐಆರ್ ಆದ್ರೆ ಜೀವನ ಹಾಳಾಗುತ್ತಾ? ಬನ್ನಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಎಫ್.ಐ.ಆರ್ ಎಂದರೇನು?
ಇದರ ಪೂರ್ಣ ರೂಪ First Information Report (ಪ್ರಥಮ ವರ್ತಮಾನ ವರದಿ). ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ (Cognizable Offence) ನಡೆದಾಗ, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಮೊದಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವರು ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಎಫ್ಐಆರ್.
- ಇದು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೇಸ್ನ ಬುನಾದಿ (Foundation).
- ಸಿ.ಆರ್.ಪಿ.ಸಿ (CrPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 154 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ದಾಖಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಫ್ಐಆರ್ vs ಎನ್ಸಿಆರ್ (FIR vs NCR)
ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಎಫ್ಐಆರ್ ಹಾಕಲ್ಲ. ಅಪರಾಧದ ತೂಕದ ಮೇಲೆ ಅದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತೆ.
| ವಿಷಯ | ಎಫ್.ಐ.ಆರ್ (FIR) | ಎನ್.ಸಿ.ಆರ್ (NCR) |
|---|---|---|
| ಪೂರ್ಣ ರೂಪ | First Information Report | Non-Cognizable Report |
| ಅರ್ಥ | ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ (Cognizable) | ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಪರಾಧ (Non-Cognizable) |
| ಉದಾಹರಣೆ | ಕೊಲೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಕಳ್ಳತನ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಕಿಡ್ನ್ಯಾಪ್, ಗಂಭೀರ ಹಲ್ಲೆ. | ಬೈದಾಟ, ಸಣ್ಣ ಜಗಳ, ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್, ಫೋನ್ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದು, ದಾಖಲೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದು. |
| ಪೊಲೀಸ್ ಪವರ್ | ವಾರೆಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಅರೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಬಹುದು. | ಕೋರ್ಟ್ ಪರ್ಮಿಷನ್ (Warrant) ಇಲ್ಲದೆ ಅರೆಸ್ಟ್ ಮಾಡೋ ಹಾಗಿಲ್ಲ. |
| ತನಿಖೆ | ತಕ್ಷಣ ತನಿಖೆ ಶುರು ಮಾಡಬಹುದು. | ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆದೇಶ ಬರೋವರೆಗೂ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲ್ಲ. |
ಗಾದೆ: "ಸಣ್ಣ ಹಾವಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಕೋಲು ಹೊಡಿ" ಅಂತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಕೇಸ್ಗೆ ಎನ್ಸಿಆರ್, ದೊಡ್ಡ ಕೇಸ್ಗೆ ಎಫ್ಐಆರ್!
ಝೀರೋ ಎಫ್ಐಆರ್ (Zero FIR) - ಇದು ಸೂಪರ್ ಪವರ್!
ನೀವು ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಇರ್ತೀರಾ, ಮೈಸೂರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪರ್ಸ್ ಕಳ್ಳತನ ಆಗುತ್ತೆ. ನೀವು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ದೂರು ಕೊಡಬಹುದಾ? ಖಂಡಿತ ಕೊಡಬಹುದು! ನಿರ್ಭಯಾ ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ ಈ ಕಾನೂನು ಬಲವಾಗಿದೆ. ಪೊಲೀಸರು "ಇದು ಮೈಸೂರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಿ" ಅನ್ನೋ ಹಾಗಿಲ್ಲ.
- ಅವರು ದೂರು ತಗೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ '0' (ಸೊನ್ನೆ) ನಂಬರ್ ಕೊಟ್ಟು ಎಫ್ಐಆರ್ ಹಾಕ್ತಾರೆ.
- ಆಮೇಲೆ ಅವರೇ ಆ ಎಫ್ಐಆರ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ಠಾಣೆಗೆ ಕಳಿಸ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ನಂಬರ್ ಕೊಡ್ತಾರೆ.
- ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಕೊಲೆ ಬೆದರಿಕೆ) ಇದು ಜೀವ ರಕ್ಷಕವಾಗಬಲ್ಲದು.
ಎಫ್ಐಆರ್ ಆದ್ಮೇಲೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ? (Process)
- ತನಿಖೆ (Investigation): ಪೊಲೀಸರು ಘಟನಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮಹಜರು ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸ್ತಾರೆ.
- ಬಂಧನ (Arrest): ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಅರೆಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ.
- ಚಾರ್ಜ್ ಶೀಟ್ (Charge Sheet): ತನಿಖೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, "ಇವನೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದು" ಅಂತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಸಮೇತ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಚಾರ್ಜ್ ಶೀಟ್. (ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ 'ಬಿ ರಿಪೋರ್ಟ್' ಹಾಕ್ತಾರೆ).
ಎಫ್ಐಆರ್ ಕಾಪಿ ಬೇಕೇ?
ದೂರು ಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ ಎಫ್ಐಆರ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೊಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ.
- ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲೂ (KSP Website) ಎಫ್ಐಆರ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡ್ಕೋಬಹುದು.
ಸುಳ್ಳು ಎಫ್ಐಆರ್ ಹಾಕಿದ್ರೆ? (Quashing of FIR)
ದ್ವೇಷಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಯಾರಾದ್ರೂ ಸುಳ್ಳು ಎಫ್ಐಆರ್ ಹಾಕಿದ್ರೆ ಭಯಪಡಬೇಡಿ.
- ನೀವು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 482 (CrPC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
- "ಇದು ಸುಳ್ಳು ಕೇಸ್, ನನ್ನ ಬಳಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇದೆ" ಎಂದು ನೀವು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆ ಎಫ್ಐಆರ್ ಅನ್ನು ರದ್ದು (Quash) ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾವಿಲ್ಲ!