ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties)
ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ "ನನಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಏನು ಸಿಕ್ಕಿತು? ನನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳೇನು?" ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ "ನಾನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಏನು ಮಾಡಿದೆ?" ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
1976ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು ಭಾಗ 4A (Article 51A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ನೈತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆ)
-
ಸಂವಿಧಾನ ಗೌರವ: ಸಂವಿಧಾನ, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಹಾಡುವಾಗ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದು. ಧ್ವಜವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
-
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಆದರ್ಶ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು.
-
ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆ: ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ದೇಶ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗದಿರುವುದು.
-
ದೇಶ ರಕ್ಷಣೆ: ಕರೆ ಬಂದಾಗ ದೇಶ ಸೇವೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
-
ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವ: ಧರ್ಮ, ಭಾಷೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೇದಭಾವ ಮರೆತು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇರುವುದು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಕೋಮು ಗಲಭೆ ಮಾಡದಿರುವುದು. ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆಗೆ ಕುಂದು ತರುವ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು (ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ) ತ್ಯಜಿಸುವುದು.
-
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಕ್ಷಣೆ: ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
-
ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ: ಕಾಡು, ನದಿ, ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಪ್ರಾಣಿದಯೆ ತೋರುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಗಿಡ ನೆಡುವುದು, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸದಿರುವುದು.
-
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ: ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಬಿಟ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಗುಣ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಉದಾಹರಣೆ: ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದರೆ ಮಂತ್ರವಾದಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದು.
-
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ: ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು.
-
ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧನೆ: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
-
ಶಿಕ್ಷಣ (Education): ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ 6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸುವುದು.
- ಗಮನಿಸಿ: ಇದನ್ನು 2002ರಲ್ಲಿ (86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.