ಲಂಚ ಕೇಳಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (What if bribe is asked?)
"ಲಂಚ ಇಲ್ಲದೆ ಮಂಚ ಕೂಡ ಅಲುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಖಾತಾ ಮಾಡಿಸಲು, ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಪಡೆಯಲು, ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ವೆರಿಫಿಕೇಶನ್ಗೆ ಲಂಚ ಕೇಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು "ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ ಸಾರ್, 500 ರೂಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೆ ಕೆಲಸ ಬೇಗ ಆಗುತ್ತೆ, ಅಲೆದಾಡುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತೆ" ಎಂದು ಲಂಚ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. * ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಾವು ಸೋಲುತ್ತಿರುವುದು.*
ಲಂಚ ಏಕೆ ಕೊಡಬಾರದು? (Why say NO to Bribe?)
- ಅದು ಅಪರಾಧ: ಲಂಚ ಪಡೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧವೋ, ಕೊಡುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧ (Prevention of Corruption Act).
- ಬಡವರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ: ನೀವು ಶ್ರೀಮಂತರು, 500 ರೂ. ಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ನಂತರ ಬರುವ ಬಡ ರೈತ ಅಥವಾ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಬಳಿಯೂ ಆ ಅಧಿಕಾರಿ ಅದೇ 500 ರೂ. ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಬಳಿ ಹಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನ ಕೆಲಸ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಕೊಡುವ ಲಂಚ, ಬಡವನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಳು: ಲಂಚ ಕೊಟ್ಟು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಬಳಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಲಂಚ ಕೇಳಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (Step-by-Step Guide)
ಹಂತ 1: ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ
ಅಧಿಕಾರಿ ಹಣ ಕೇಳಿದಾಗ, ಭಯಪಡಬೇಡಿ. ನಗುನಗುತ್ತಲೇ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ:
"ಸಾರ್, ಸರ್ಕಾರ ನಿಮಗೆ ಸಂಬಳ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ನಿಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ. ನಾನು ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಲಂಚ ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ತಗೊಳುವುದು ಎರಡೂ ಅಪರಾಧ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಡಿ." (ಹಲವು ಬಾರಿ, ನಿಮ್ಮ ಧೈರ್ಯ ನೋಡಿಯೇ ಅವರು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಾರೆ).
ಹಂತ 2: ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ (Record It)
ಅವರು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ, "ಸರಿ ಸಾರ್, ಎಷ್ಟು ಕೊಡಬೇಕು?" ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.
ಹಂತ 3: ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (Trap Operation)
ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂದು ನೀವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಪೊಲೀಸರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ. ಇದು ಸಿನಿಮಾ ಸ್ಟೈಲ್ ಆಪರೇಷನ್!
- ದೂರು: ನಿಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ, "ಇಂಥ ಅಧಿಕಾರಿ ಲಂಚ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ದೂರು ಕೊಡಿ.
- ಪೌಡರ್ ನೋಟು: ಲೋಕಾಯುಕ್ತರು ನಿಮಗೆ ಫಿನಾಫ್ತಲಿನ್ ಪೌಡರ್ (Phenolphthalein Powder) ಸವರಿದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
- ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ: ನೀವು ಹೋಗಿ ಆ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಲಂಚಕೋರ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಹೊರಗೆ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಪೊಲೀಸರು ಸಿವಿಲ್ ಡ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
- ರೆಡ್ ಹ್ಯಾಂಡ್: ಅಧಿಕಾರಿ ಹಣ ಮುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ, ಪೊಲೀಸರು ಬಂದು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕೈಯನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳಸಿದಾಗ, ನೀರು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಾಕ್ಷಿ!
- ಜೈಲು: ಆ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕೆಲಸ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಹಾಯವಾಣಿ (Helpline)
ಲಂಚ ಕೇಳಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ಈ ನಂಬರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ನೀಡಿ:
- 1064 (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಸಹಾಯವಾಣಿ).
- 112 (ಪೊಲೀಸ್ ಸಹಾಯವಾಣಿ).
ನೆನಪಿಡಿ: ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದು ಕಷ್ಟವಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾದರೆ, ಆ ಇಲಾಖೆಯ ಉಳಿದ 100 ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಲಂಚ ಕೇಳಲು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬದಲಾವಣೆ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಲಿ.